W Józefie Dietlu (1804-78) uważanym za twórcę naukowej balneologii, Krynica Zdrój miała wizjonera i odnowiciela. Profesor przybył do miejscowości w 1856 r. z Krakowa, gdzie pełnił funkcję dyrektora kliniki Katedry Medycyny Wewnętrznej i Kliniki Lekarskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przyjechał tu ze specjalną komisją, jaka miała ocenić perspektywy rozwojowe uzdrowiska. Zbadał skład chemiczny wód mineralnych w Krynicy, Iwoniczu i Szczawnicy, opisał ich walory lecznicze. Opracował pierwszą klasyfikację polskich wód leczniczych. To dzięki jego staraniom ułożono dla Krynicy plan stopniowego wprowadzania nowoczesnych urządzeń uzdrowiskowych, działających już w europejskich zdrojach. Zbudowano łazienki mineralne, borowinowe, wodociąg i krytą pijalnię, założono aptekę, wzniesiono szereg willi oraz mieszkalnych domów.
Krakowski uczony zachęcał polskie ziemiaństwo do odwiedzania Krynicy, której uzdrowiskowe walory uważał za w niczym nie ustępujące kurortom zagranicznym. Apelował przy tym do poczucia patriotyzmu, choć sam miał polsko-niemieckie pochodzenie. Zainspirowani skutecznością jego działań, swoją aktywność w Krynicy, wówczas i w latach następnych rozwinęli dr Henryk Ebers - twórca Zakładu Wodoleczniczego czy dr Bolesław Skórzewski - założyciel Zakładu Dietetycznego, późniejszy autor prac o Krynicy, a po pierwszej wojnie światowej prof. geologii Uniwersytetu Lwowskiego Rudolf Zuber.
Dnia 28 lipca 1900 r. odsłonięto w uzdrowisku pomnik-popiersie Józefa Dietla, bez którego wiedzy i skuteczności w realizowaniu zamierzonych celów Krynica Zdrój nie byłaby dziś tak popularnym i cenionym na świecie kurortem.
